Shtum

Auteur:

Jem Lester

Illustrator: Marlies Visser
Aantal pagina's: 310
Uitgever: Luitingh-Sijthoff
Jaar: 2017

Waarover gaat het boek

Het boek Shtum draait om de personages Jonah (Bens zoon), Ben en Bens vader. Jonah heeft een ernstige vorm van autisme en heeft op zijn tiende nog geen woord gezegd, op enkele woordjes op jonge leeftijd na. Ben heeft zichzelf jarenlang weggecijferd om voor Jonah te zorgen omdat hij in zijn relatie met Emma niet heel erg veel steun aan haar had als het op de zorg voor hun zoon aankwam. Ben is ook vatbaar voor verslavingen en is door de druk die op zijn schouders rust weer hervallen in zijn alcoholverslaving. Bens vader is een erg gesloten man die eigenlijk enkel tegen Jonah heel openhartig kan zijn.

Deze drie mannen hebben ondanks al hun verschillen een ding met elkaar gemeen: (verbaal) communiceren is niet hun sterkste kant. Toch groeien ze doorheen het verhaal dichter naar elkaar toe.
Deze drie mannen hebben dus ondanks al hun verschillen een ding met elkaar gemeen: (verbaal) communiceren is niet hun sterkste kant. Toch groeien ze doorheen het verhaal dichter naar elkaar toe.

Het verhaal komt in beweging wanneer Ben en Emma uit elkaar gaan. Emma neemt dit besluit zogezegd om de rechtszaak om Jonah naar een school speciaal voor autistische kinderen te kunnen laten gaan vooruit te helpen maar eigenlijk doet ze dit omdat ze zelf graag wil ontsnappen uit de relatie. Ben staat er dus helemaal alleen voor. Hij gaat samen met Jonah bij zijn vader wonen en is in eerste instantie jaloers op de openhartigheid die zijn vader toont ten opzichte van Jonah. Bens vader verzet zich eerst tegen een internaat voor zijn kleinzoon, tot hij ziet naar welke school Ben Jonah graag wil sturen en waarvoor hij de rechtszaak zo graag wil winnen. Later zal Ben allerlei dingen ontdekken over hun familiegeschiedenis en zal hij begrijpen waarom zijn vader zo’n speciale band had met Jonah en wat hem van gedachte deed veranderen. Hiervoor moet hij een heel eind terug in de tijd keren.

Wat wil het boek ons vertellen

Het boek wil ons laten zien hoe het is om met iemand met ernstig autisme samen te leven. Het schept een realistisch beeld van de aandoening en wil bovendien ook het foutieve beeld dat vele mensen hebben over autisme rechtzetten. Autisme wordt vaak gezien als een verzamelterm om alle vormen van slecht gedrag zomaar goed te praten terwijl er niet gekeken wordt naar de gevolgen van autisme voor de persoon zelf en diens omgeving.

Bovendien kom je ook heel wat te weten over de (gebrekkige) steun die ouders met autistische kinderen ontvangen van de overheid en hoe geld vaak de boventoon voert in dossiers en rechtszaken in verband met de zorg voor autistische kinderen.

Ten slotte wil het ook aantonen dat het nooit te laat is om te veranderen: verslavingen overwinnen, je leven weer op orde krijgen, doorzettingsvermogen kweken… Het kan altijd.

Leuke weetjes

Het woord 'shtum' komt uit het jidisch en betekent stil, zwijgzaam, stom

Voor Jem Lester is Shtum zijn debuutroman. Hij heeft zelf een zoon met autisme en is dus een ervaringsdeskundige voor wat dit onderwerp betreft.