We liefden nog lang en gelukkig

Auteur:

Geert de Kockere

Illustrator:

Nelleke Verhoeff

Vertaler:
Aantal pagina's: 48
Uitgever: De Eenhoorn
Jaar: 2016

Recensie

We liefden nog lang en gelukkig. De titel balt meteen de kern van Geert de Kockeres nieuwste dichtbundel samen. Het samenzijn van de geliefden staat centraal in de ‘we’. En ‘Liefden’ is een woordspeling die al even typisch is voor De Kockere als de verwijzing naar sprookjes.
Zowel het eerste als het laatste gedicht van de bundel gaan over ‘wij’, waardoor die elkaar omarmen zoals geliefden dat doen. Het openingsgedicht belooft verzen met ‘heel veel wij’ en de slotregels luiden: ‘En uit die wij/ kwamen we weer los en weten nu:/ alles is er nog,/ maar nooit meer zonder wij.’
De Kockere tast de speelse mogelijkheden van de taal af zoals geliefden elkaar. Vaak speelt hij met de verschillende betekenissen van woorden of uitdrukkingen, zoals in ‘Troef’: ‘Harten is troef! riep ik/ en speelde in één keer alles uit./ Zo liet ik je open en bloot/ in mijn kaarten kijken.’ Meerdere woordspelingen zijn erotisch geladen, zoals het ‘rood poortje’. Soms speelt hij met woorden die maar een letter verschillen, zoals ‘overname’ en ‘overgave’ of ‘believen’, ‘beloven’ en ‘beleven’. Door met klanken te spelen, maakt hij ook nieuwe woorden: ‘selfie’, ‘jelfie’ en ‘onsie’. Ook op andere manieren kneedt hij oude woorden tot nieuwe. Van ‘kussen’ maakt hij ‘kusseltje’ en van ‘duimen’ ‘duimels’. Nog een speelse stijlfiguur is de paradox: ‘de kracht/ van een streling/ zit hem/ in de zachtheid ervan.’
Ook beeldspraak hanteert De Kockere op een speelse manier. Wennen aan de liefde vergelijkt hij met wennen aan een leesbril en de onstuimige liefde met de zee: je kunt in elkaars golven verdwijnen, om uiteindelijk ‘naast elkaar te stranden.’ Herkenbaar zijn die beelden zeker, maar daardoor ook weinig verrassend of uitdagend. Dat geldt voor meerdere gedichten die in hun geheel te expliciet of zelfs wat uitleggerig zijn, zoals ‘Resetten’, ‘Op zoek’ of Net niet’. Het woordspel is soms ook wat flauw: ‘Zin in een hoogtepunt? Vroeg jij./ Ja! Zei ik. Graag! Zei ik/ Kom dan maar mee, fluisterde jij,/ ik weet een plekje zijn…’

Teder, speels en lichtvoetig, zo kun je deze versjes nog het beste typeren. Daardoor maakt De Kockere weinig kans om opgenomen te worden in de poëtische canon zoals Ilja Leonard Pfeijjer die onlangs nog probeerde vast te leggen in De Nederlandse poëzie van de twintigste en de eenentwintigste eeuw in 1000 en enige gedichten. Daarvoor missen de gedichten de weerbarstige spanning die grote poëzie kenmerkt. De herkenbaarheid maakt wel dat de bundel een groot publiek kan aanspreken.
Daar zullen ongetwijfeld ook de illustraties van Nelleke Verhoef toe bijdragen. Haar tekeningen zijn net als de gedichten speels en teder tegelijk. De figuren die ze tekent zijn verre van ideaal: ze hebben te brede heupen, kleine borsten, lange armen en benen en meestal een te klein hoofd. Opvallend zijn de rare kapsels van de vrouwen. Op de omslagillustratie vormt het haar zelfs een ladder, waarlangs de man naar boven klautert, een verwijzing naar Rapunzel. Verhoef tekent ook veel naakt, dat door de vertekening tegelijk grappig en sensueel is. En altijd hebben de man en de vrouw rode wangen. Het zijn tekeningen met een knipoog, zoals de kat die knipoogt naar het koppel in het grote bed. Liefde en kunst, ze gaan samen in meerdere betekenissen: ‘Liefde,/ het is de kunst/ om wie je lief is/ ook lief te hebben.’

Jan Van Coillie

Leuke weetjes

Als je dit boek van Geert de Kockere graag las, dan kun je terecht bij twee andere boeken van hem met lichtvoetige liefdesversjes:
Jij Lievert. Met illustraties van Sabine Clement, 2002
Tederhuid. Met illustraties van Johan Devrome, 2004

Neem ook eens een kijkje op de interactieve site van De Kockere:
http://www.geertdekockere.be/
Je vindt er een overzicht van zijn werk, maar kunt er ook samen met hem spelen met taal of een abonnement nemen op Dagvers, waarvoor je elke dag een vers geschreven gedicht van De Kockere kunt lezen.
De dichter heeft ook een aparte site voor zijn poëzie:
http://www.geertdekockere.be/poezie/