Eilanddagen

Auteur:

Gideon Samson

Illustrator:
Vertaler:
Aantal pagina's: 166
Uitgever: Leopold
Jaar: 2016

Recensie

Hoe sterker een boek, hoe meer je eruit onthoudt. Uit Eilanddagen van Gideon Samson is me heel wat bijgebleven. Op de eerste plaats raakte ik geboeid door de manier waarop de relatie tussen Jakob en zijn Griekse vader Yiannis zich ontwikkelt. Jakob wordt door zijn moeder en haar nieuwe vriend met vakantie gestuurd naar zijn vader, die hij al vier jaar niet meer gezien heeft. Het eerste contact verloopt erg stroef en Jakob sluit zich op met zijn strips. Gideon Samson laat haarfijn aanvoelen hoe de spanning oploopt en hoe onwennig beiden daarmee omgaan. Als de smeulende wrevel uitbarst, komt het tot een gesprek van man tot man en leert Jakob een andere kant van zijn vader kennen. De ommekeer verwoordt Samson met sprekende beelden, vertrekkend vanuit het eenvoudige woordje ‘papa’:

‘Papa?’
Het woord valt als een schoongewassen bord dat tijdens het afdrogen uit je handen glipt: plotseling, per ongeluk en met een keiharde klap.
‘Ja?’ zegt Yiannis alleen maar.
Nooit eerder noemde jij hem zo. Noemde iémand hem ooit eerder zo? Nee, natuurlijk niet. Je vader hoorde het heus wel – daar ben je zeker van – ook al doet hij nu alsof dat net uitgesproken woord het normaalste woord van de wereld is.
‘Papa?’
Een tweede bord valt kapot, maar het is geen afwas meer. De onzichtbare scherven knallen vrolijk door de kamer als op een Grieks feest waar de gasten uit enthousiasme met het servies beginnen te smijten.

Het hele verhaal wordt verteld in de jij-vorm, wat even wennen is, maar je als lezer intens bij Jakobs ervaringen en gevoelens betrekt. Die gevoelens staan ook centraal in de andere relatie die me is bijgebleven, een driehoeksrelatie die zindert als de hitte op het eiland. Als Jakob voor de eerste keer zijn kamer verlaat, ontmoet hij Michális of Miech. Het klikt meteen tussen de twee, hoe verschillend ze ook zijn. Jakob is een observator, een buitenstaander, het liefste maakt hij zich onzichtbaar. Michális is enthousiast en ondernemend. Hij heeft zelfs al een liefje, de Nederlandse Puck, die met haar ouders op vakantie is. Tussen de drie groeit een spontane vriendschap, ze dromen ervan altijd bij elkaar te blijven, maar al snel twijfelt Jacob of hij er wel echt bij hoort en of vriendschap en verliefdheid elkaar niet in de weg staan. Vooral hier blijkt Samsons sterkte: heel subtiel weet hij onuitgesproken emoties op te roepen. Daarbij volgen zijn zinnen het ritme van Jakobs gedachten, soms langzaam en bedachtzaam, soms jachtig en opdringerig.
Uiteindelijk maakt Samson duidelijk hoe moeilijk communicatie kan zijn: één verkeerd begrepen zin kan een vriendschap stuk maken. En dan is er nog de liefde, die als een rode draad door het hele verhaal loopt, de liefde die Jakob op het eind vanzelf herkent in een lied waarvan hij de woorden niet begrijpt, ‘want ook al versta je er weinig van, iets anders dan dat kan het onmogelijk zijn.’ Zo vanzelfsprekend en verwarrend kan liefde zijn. Dat je dat als lezer samen met Jakob kunt ervaren, is heel en al te danken aan de subtiele manier waarop Samson je in Jakobs binnenkant laat kijken.

Jan Van Coillie

Leuke weetjes

Gideon Samson studeerde film- en televisiewetenschappen, wat je kunt merken in zijn realistische dialogen en zijn visuele typeringen van ruimtes, zoals zijn beschrijving van het dorpsfeest op het eiland (p. 107).
Ook in zijn andere boeken schetst hij verrassend herkenbare portretten van kinderen, met bijzondere aandacht voor hun gevoelens en gedachten, ook voor hun duistere kantjes: Niks zeggen (2008); Ziek (2010); Met je hoofd boven water (2012); Zwarte zwaan (2013); Overspoeld (2015).
Een ander ‘eilandverhaal’ waarin een scheiding een rol speelt is Tijgereiland van Daan Remmerts de Vries (2013)